Ứng dụng truyền thông xã hội trong nghiên cứu, trao đổi học thuật và công bố quốc tế

5/15/2018 3:10:02 PM
Ngày 10/5/2018, Khoa Quốc tế phối hợp với Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục tổ chức Hội thảo tập huấn “Ứng dụng truyền thông xã hội trong nghiên cứu, trao đổi học thuật và công bố quốc tế”.
Hội thảo trong khuôn khổ chương trình Thu hút học giả quốc tế của ĐHQGHN. Diễn giả của chương trình là TS. Tom Denison – giảng viên cao cấp Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Monash, Australia. Tham dự chương trình có hơn 100 giảng viên, nghiên cứu viên trong và ngoài ĐHQGHN. 

Hoi thao tap huan TS Tom Denison 1.jpg
 
TS. Nghiêm Xuân Huy, Viên trưởng Viện Đảm bảo chất lượng giáo dục, phát biểu khai mạc Hội thảo. 

Trong phần trình bày của mình, TS. Tom Denison khẳng định, mạng xã hội không thể thay thế các phương thức truyền thống như: tham gia hội thảo khoa học, viết bài báo khoa học trên các tạp chí khoa học quốc tế… Tuy nhiên, mạng xã hội có thể giúp chuyển tải các thông tin về công trình nghiên cứu một cách nhanh chóng và rộng rãi hơn. Người dùng cũng cần xác định rõ mục đích của mình khi sử dụng mạng xã hội để tiến hành một cách hiệu quả nhất.

Hoi thao tap huan TS Tom Denison 2.jpg
 
Hội thảo thu hút được sự quan tâm của đông đảo giảng viên, cán bộ nghiên cứu. 

Theo báo cáo “Mạng xã hội: Cẩm nang cho các nhà nghiên cứu”, có 5 lợi ích khi sử dụng mạng xã hội vào nghiên cứu khoa học: Hợp tác hiệu quả hơn; Chia sẻ và trao đổi kinh nghiệm thuận lợi hơn; Kêu gọi chuyên môn trong quá trình nghiên cứu; Nhận phản hồi từng bước thay vì đợi đến khi có rủi ro cao; Giới thiệu công trình nghiên cứu nhanh hơn các phương thức xuất bản học thuật truyền thống.

Thêm vào đó, việc sử dụng mạng xã hội có tác dụng như một công cụ marketing cho đầu ra của các nghiên cứu, giúp tăng chỉ số Altmetrics – chỉ số về sự quan tâm và các thảo luận xung quanh kết quả nghiên cứu trên mạng xã hội, các báo và các trang web mở.
Mạng xã hội có thể được phân thành các nhóm: blog, blog vi mô, các trang lưu dấu và trích dẫn cộng đồng, các mạng lưới dành cho giới học thuật và xuất bản.

Hoi thao tap huan TS Tom Denison 3.jpg
 
TS. Tom Denison – diễn giả của chương trình Hội thảo tập huấn. 

Blog là những trang web có nội dung được một nhóm nhỏ hoặc một người thường xuyên cập nhập. Các bài viết thường ngắn (từ 50-500 từ), các tin, câu chuyện nhỏ hay bình luận ý kiến cá nhân ở dạng không chính thống. Blogs tốt cho mục đích xuất bản các nghiên cứu, làm mọi người biết hồ sơ cá nhân của bạn nhiều hơn, và tăng mức độ ảnh hưởng và mở rộng các mạng lưới nghiên cứu của bạn. Hai nền tảng phổ biến nhất là WordPress và Blogger, đều có các bản miễn phí.

Blog vi mô là một giải pháp khác cho blog, thân thiện hơn. Nếu như các bài viết trên blog có thể dài đến 500 từ thì các tin trên blog vi mô thường ngắn hơn – luôn ít hơn 50 chữ. Blog vi mô có nhiều tính năng hơn so với blog như khả năng đăng tải hình ảnh, video, vì vậy, các nhà nghiên cứu có thể sử dụng công cụ này một cách linh hoạt. Là một trong các nền tảng của blog vi mô, Twitter được dùng phổ biến để chia sẻ các thông tin và tin tức, các đường kết nối thường sẽ dẫn đến các bài viết khác dài và đầy đủ thông tin hơn. Twitter hữu ích trong việc xây dựng mạng lưới nghiên cứu và công bố các nghiên cứu đến nhóm độc giả rộng rãi hơn. Các nhà nghiên cứu có thể công bố một bài báo trên tạp chí, hay một bài viết trong blog hay một điều thú vị do một diễn giả trình bày trong một hội thảo thông qua mạng xã hội này.

Hoi thao tap huan TS Tom Denison 6.jpg
 
Người tham dự lắng nghe phần trình bày của diễn giả. 

Một công cụ truyền thông khác được đề cập đến là các nền tảng kết nối mạng lưới cho các nhà nghiên cứu. Các trang kết nối mạng lưới xã hội phổ biến là: ResearchGate, Academia.edu, Google Scholar và LinkedIn. Tham gia các mạng lưới liên kết này, các nhà nghiên cứu có thể đăng tải các bài nghiên cứu của mình, xây dựng mạng lưới giữa các nhà nghiên cứu, đưa ra các thảo luận và tương tác trực tiếp. Ngoài ra, các nền tảng này có chức năng phân tích và giúp người dùng theo dõi chỉ số ảnh hưởng các bài nghiên cứu của họ.

Là công cụ xã hội đánh dấu và trích dẫn tài liệu, Mendeley giúp quản lý tài liệu tham khảo, cho phép tìm kiếm, tải lên và tổ chức các bài viết, số liệu từ nhiều cơ sở dữ liệu, tạo danh mục tài liệu tham khảo cho các bài viết. Mendeley cũng có chức năng liên kết mạng lưới xã hội, giúp người dùng tạo hồ sơ nghiên cứu cá nhân, theo dõi và kết nối với các nhà nghiên cứu khác để tìm kiếm và xác định các xu hướng nghiên cứu cũng như chia sẻ danh mục trích dẫn.

Hoi thao tap huan TS Tom Denison 4.jpg
 
Người tham dự chia sẻ ý kiến về chủ đề của Hội thảo. 

Trong khuôn khổ hội thảo, TS. Tom Denison đã chia sẻ một số vấn đề các nhà nghiên cứu cần lưu ý khi lựa chọn và sử dụng mạng xã hội. Điều quan trọng nhất là cần lựa chọn một nền tảng mạng xã hội phù hợp với mục đích sử dụng. Quản lý khối lượng công việc và thời gian sử dụng mạng xã hội hợp lý sẽ làm tăng năng suất và chất lượng công trình nghiên cứu.

TS. Tom Denison cũng nhắn nhủ các nhà khoa học khi dùng mạng xã hội cần là một phần của mạng lưới nghiên cứu, cần có sự tương tác trong việc chia sẻ và phản hồi thông tin giữa các nhà khoa học. Tuy nhiên, các nhà khoa học cần tuân thủ các nguyên tắc về bản quyền khi sử dụng và chia sẻ các thông tin nghiên cứu.

Hội thảo tập huấn thực sự cung cấp nhiều thông tin hữu ích cho các giảng viên và nhà nghiên cứu. TS. Đỗ Văn Hùng, giảng viên Khoa Thông tin – Thư viện, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, cho biết hiện anh đang sử dụng phần mềm Mendeley và thấy có khá nhiều điểm ưu việt. “Qua phần trình bày của TS. Tom Denison tôi đã biết thêm nhiều tính năng của phần mềm này cũng như hiểu thêm cách sử dụng mạng xã hội vào hoạt động nghiên cứu và công bố sao cho thật hiểu quả”, TS. Hùng bày tỏ. 

Hoi thao tap huan TS Tom Denison 5.jpg
 
Người tham dự Hội thảo chụp ảnh lưu niệm cùng diễn giả. 

Hội thảo tập huấn của TS. Tom Denison là hoạt động thiết thực của Khoa Quốc tế hướng tới ngày Ngày Khoa học Công nghệ Việt Nam (18/5). Trong thời gian tới, Khoa dự kiến tổ chức thêm nhiều các buổi toạ đàm của các diễn giả có tiếng trong giới tài chính và công nghệ thông tin với đề tài bổ ích, làm giàu thêm kiến thức cho các cán bộ, giảng viên, học viên và sinh viên. 

TS. Tom Denison nhận bằng tiến sỹ tại Trường Đại học Monash vào năm 2009. TS. Tom Denison có nhiều đóng góp quan trọng cho việc phát triển các trung tâm học liệu của Việt Nam. Với tư cách là chuyên gia tư vấn quốc tế, ông đã tham gia các dự án lớn và quan trọng về tự động hoá thư viện tại trung tâm học liệu ở Huế, Đà Nẵng và Cần Thơ. TS. Denison cũng tiến hành khá nhiều các nghiên cứu dành riêng cho Việt Nam. Trong mỗi chuyến công tác sang Việt Nam, ông đều tham gia tổ chức các hội thảo chia sẻ các kết quả nghiên cứu của mình đến cán bộ, giảng viên Việt Nam.

Năm 2016, Chương trình Thu hút học giả của ĐHQGHN đã được triển khai thí điểm tại Khoa Quốc tế. Các học giả tham gia trong chương trình là những giáo sư, nhà nghiên cứu có nhiều năm kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu tại các trường đại học danh tiếng trên thế giới.

Trong năm 2017, Khoa Quốc tế đã làm việc với gần 20 học giả là các giáo sư, các nhà khoa học có uy tín trên thế giới. Khoa phối hợp với các nhà khoa học tổ chức nhiều buổi hội thảo, toạ đàm bổ ích, các buổi trao đổi chuyên môn với giảng viên. Các học giả, đứng tên Khoa Quốc tế, công bố 6 bài nghiên cứu trên các tạp chí danh tiếng thế giới thuộc hệ thống ISI, SCOPUS. Đầu năm 2018, Khoa được đón tiếp các học giả đến từ Nhật Bản, CH. Pháp, Vương quốc Anh và Australia đến làm việc tại Khoa, các học giả nước ngoài đã cùng giảng viên Khoa Quốc tế đã công bố 2 bài nghiên cứu trên tạp chí thuộc hệ thống SCOPUS.
  



Lên đầu trang